Ροδόχρους ή απλή κοκκινίλα στο πρόσωπο;
Κοκκινίζετε εύκολα; Νιώθετε το πρόσωπό σας να «καίει» ή να τσούζει; Έχουν αρχίσει να φαίνονται μικρά αγγεία στα μάγουλα ή στη μύτη; Ή εμφανίζονται κατά διαστήματα μικρά κόκκινα σπυράκια που δεν συμπεριφέρονται όπως η συνηθισμένη ακμή;
Μπορεί να μην πρόκειται απλώς για «ευαίσθητο δέρμα».
Η ροδόχρους νόσος, γνωστή και ως ροδόχρους ακμή, είναι μια χρόνια δερματολογική πάθηση που μπορεί να εμφανιστεί με πολλές διαφορετικές μορφές. Σε κάποιους ανθρώπους εκδηλώνεται κυρίως ως flushing και επίμονη ερυθρότητα, σε άλλους ως ευρυαγγείες ή φλεγμονώδεις βλάβες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνοδεύεται και από οφθαλμικά συμπτώματα.
Γι’ αυτό και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ο χαμαιλέων της δερματολογίας».
Δεν έχει πάντα την ίδια εικόνα. Και, κυρίως, δεν χρειάζεται την ίδια θεραπεία σε όλους.
Η σύγχρονη αντιμετώπιση της ροδόχρου βασίζεται στην αναγνώριση των κλινικών χαρακτηριστικών που κυριαρχούν σε κάθε ασθενή και στη δημιουργία ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
────────
Τι είναι η ροδόχρους νόσος;
Η ροδόχρους είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος που προσβάλλει κυρίως το κέντρο του προσώπου.
Το χαρακτηριστικότερο εύρημα είναι η επίμονη ερυθρότητα, ενώ μπορεί να συνυπάρχουν:
• παροδικό ή έντονο flushing,
• εμφανή μικρά αγγεία ή ευρυαγγείες,
• βλατίδες και φλύκταινες που μοιάζουν με ακμή,
• αίσθημα καύσου ή τσιμπήματος,
• ξηρότητα και αυξημένη ευαισθησία,
• οφθαλμικά συμπτώματα,
• και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πάχυνση του δέρματος.
Η σύγχρονη ταξινόμηση της ροδόχρου δίνει έμφαση στα κλινικά χαρακτηριστικά – phenotypes που παρουσιάζει κάθε ασθενής. Αυτά μπορεί να εμφανίζονται με διαφορετικούς συνδυασμούς και να μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί δύο άνθρωποι με «ροδόχρου» μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική κλινική εικόνα και επομένως να χρειάζονται διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
────────
Γιατί η ροδόχρους χαρακτηρίζεται «δερματολογικός χαμαιλέων»;
Γιατί μπορεί να μιμηθεί πολλές άλλες καταστάσεις.
Μπορεί να θυμίζει:
• ακμή ενηλίκων,
• ηλιακό έγκαυμα,
• ευαίσθητο ή ερεθισμένο δέρμα,
• σμηγματορροϊκή δερματίτιδα,
• αλλεργικό ερεθισμό,
• ή απλώς μια φυσιολογική τάση για κοκκίνισμα.
Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί για μεγάλο χρονικό διάστημα να θεωρεί ότι έχει απλώς «ευαίσθητο δέρμα», ενώ στην πραγματικότητα υπάρχει μια χρόνια δερματολογική πάθηση που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.
Το πρόσωπο μπορεί να φαίνεται απλώς κόκκινο. Η αιτία όμως δεν είναι πάντα απλή.
────────
Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα της ροδόχρου;
Η ροδόχρους συχνά ξεκινά διακριτικά.
Ένα από τα πρώτα σημάδια μπορεί να είναι ότι το πρόσωπο αρχίζει να κοκκινίζει πιο εύκολα, πιο έντονα ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι παλαιότερα.
Μπορεί να παρατηρήσετε ότι:
• κοκκινίζετε με τη ζέστη,
• το πρόσωπο «ανάβει» μετά από άσκηση,
• εμφανίζεται έντονο flushing μετά από συγκεκριμένα τρόφιμα ή ποτά,
• η κοκκινίλα διαρκεί περισσότερο,
• το δέρμα καίει ή τσούζει,
• προϊόντα περιποίησης που παλαιότερα ήταν ανεκτά αρχίζουν να προκαλούν ερεθισμό.
Με την πάροδο του χρόνου, το παροδικό flushing μπορεί να συνυπάρξει με πιο επίμονη ερυθρότητα, ορατά αγγεία ή φλεγμονώδεις βλάβες. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
────────
Ροδόχρους ή ακμή; Πώς ξεχωρίζουν;
Αυτό είναι ένα από τα συχνότερα ερωτήματα.
Η ροδόχρους δεν είναι ακμή, ακόμη και όταν προκαλεί βλατίδες και φλύκταινες που μοιάζουν με σπυράκια.
Η παρουσία επίμονης ερυθρότητας, flushing, καύσου, τσιμπήματος και ορατών αγγείων μπορεί να κατευθύνει προς ροδόχρου. Αντίθετα, οι φαγεσώροι, όπως τα μαύρα και λευκά στίγματα, αποτελούν χαρακτηριστικό της ακμής και όχι της ροδόχρου.
Οι δύο παθήσεις μπορούν, βέβαια, να συνυπάρχουν.
Γι’ αυτό η αντιμετώπιση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην εικόνα «έχω σπυράκια».
Η σωστή θεραπεία ξεκινά από τη σωστή διάγνωση.
────────
Γιατί η ροδόχρους δεν πρέπει να υποτιμάται;
Επειδή δεν είναι απλώς ένα αισθητικό πρόβλημα.
Η επίμονη ερυθρότητα, το flushing, το κάψιμο, οι φλεγμονώδεις βλάβες και οι ευρυαγγείες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
Παράλληλα, η ροδόχρους μπορεί να εμφανίσει και οφθαλμικές εκδηλώσεις, ενώ σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστούν πιο σύνθετες δερματικές αλλοιώσεις.
Η έγκαιρη αναγνώριση των χαρακτηριστικών της νόσου επιτρέπει την κατάλληλη αντιμετώπιση και την καλύτερη παρακολούθησή της. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας σημειώνει επίσης ότι η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο της νόσου και στην πρόληψη της επιδείνωσής της. (American Academy of Dermatology)
────────
Μπορεί η ροδόχρους να επηρεάσει τα μάτια;
Ναι. Και αυτό είναι ένα από τα σημεία που συχνά υποτιμώνται.
Η οφθαλμική ροδόχρους μπορεί να εκδηλωθεί με:
• ξηροφθαλμία,
• αίσθημα καύσου ή τσιμπήματος,
• ερυθρότητα,
• δακρύρροια,
• αίσθημα ξένου σώματος,
• ερεθισμό ή φλεγμονή των βλεφάρων,
• φωτοευαισθησία.
Σε ορισμένους ασθενείς τα οφθαλμικά συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και πριν από τα χαρακτηριστικά σημάδια στο δέρμα.
Γι’ αυτό, όταν συνυπάρχουν επίμονα ενοχλήματα από τα μάτια, χρειάζεται η κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση και, όταν απαιτείται, συνεργασία με οφθαλμίατρο. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
────────
Τι προκαλεί έξαρση της ροδόχρου;
Οι εκλυτικοί παράγοντες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Συχνά αναφέρονται:
• η έντονη ηλιοφάνεια,
• η ζέστη,
• οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας,
• το αλκοόλ,
• τα πικάντικα τρόφιμα,
• η έντονη άσκηση,
• το στρες,
• ορισμένα ερεθιστικά προϊόντα περιποίησης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς πρέπει να αποκλείσουν όλα τα παραπάνω.
Η προσέγγιση είναι πιο εξατομικευμένη: εντοπίζουμε τους προσωπικούς εκλυτικούς παράγοντες και προσπαθούμε να τους περιορίσουμε. (American Academy of Dermatology)
────────
Πώς γίνεται η διάγνωση της ροδόχρου;
Δεν υπάρχει μία εξέταση αίματος ή ένα μοναδικό εργαστηριακό τεστ που να επιβεβαιώνει τη ροδόχρου.
Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική και βασίζεται στο ιστορικό και στην προσεκτική εξέταση του δέρματος.
Ο δερματολόγος αξιολογεί:
• την κατανομή της ερυθρότητας,
• το flushing,
• την παρουσία ευρυαγγειών,
• τις βλατίδες και φλύκταινες,
• το αίσθημα καύσου ή τσιμπήματος,
• πιθανή οφθαλμική συμμετοχή,
• καθώς και την πορεία των συμπτωμάτων.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις που μπορεί να προκαλούν ερυθρότητα ή φλεγμονή στο πρόσωπο.
Η σύγχρονη προσέγγιση αναγνωρίζει ως βασικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά την επίμονη ερυθρότητα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τις φυμώδεις αλλοιώσεις, ενώ flushing, βλατίδες/φλύκταινες, τελαγγειεκτασίες και ορισμένες οφθαλμικές εκδηλώσεις αποτελούν σημαντικά επιπλέον χαρακτηριστικά. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
────────
Υπάρχει θεραπεία για τη ροδόχρου;
Η ροδόχρους είναι χρόνια πάθηση και σήμερα δεν υπάρχει μία οριστική θεραπεία που να την «εξαφανίζει» για πάντα.
Υπάρχει όμως αποτελεσματική αντιμετώπιση και έλεγχος της νόσου.
Ο στόχος είναι να περιοριστούν οι εξάρσεις, να ελεγχθεί η φλεγμονή, να μειωθεί η ερυθρότητα και οι υπόλοιπες εκδηλώσεις και να βελτιωθεί η άνεση και η ποιότητα ζωής του ασθενούς. (American Academy of Dermatology)
Και εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη σύγχρονη αντιμετώπιση:
>Δεν υπάρχει μία θεραπεία για όλους τους ασθενείς με ροδόχρου. Υπάρχει θεραπευτική στρατηγική που προσαρμόζεται στα χαρακτηριστικά της ροδόχρου κάθε ασθενούς.
────────
Πώς αντιμετωπίζεται η ροδόχρους;
Η θεραπεία επιλέγεται ανάλογα με την κλινική εικόνα και τα συμπτώματα που κυριαρχούν.
Όταν κυριαρχούν οι φλεγμονώδεις βλάβες
Σε βλατίδες και φλύκταινες μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να χρησιμοποιηθούν τοπικές θεραπείες όπως αζελαϊκό οξύ, ιβερμεκτίνη ή μετρονιδαζόλη, ενώ σε πιο έντονες μορφές μπορεί να χρειαστούν συστηματικές θεραπείες. (American Academy of Dermatology)
Όταν κυριαρχεί η επίμονη ερυθρότητα
Υπάρχουν φαρμακευτικές επιλογές που μπορούν να μειώσουν προσωρινά την επίμονη ερυθρότητα, ενώ σε επιλεγμένα περιστατικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και θεραπείες με laser ή άλλες συσκευές φωτός. (American Academy of Dermatology)
Όταν κυριαρχούν οι ευρυαγγείες
Εξειδικευμένα ιατρικά laser μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση των ορατών αγγείων και της σχετιζόμενης ερυθρότητας, όταν υπάρχει η κατάλληλη ένδειξη. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
Όταν κυριαρχεί το flushing
Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο των εκλυτικών παραγόντων, κατάλληλη φροντίδα του δέρματος και, ανάλογα με τη βαρύτητα και την περίπτωση, τοπικές, συστηματικές ή light-based θεραπείες. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
Όταν υπάρχει οφθαλμική συμμετοχή
Η θεραπευτική προσέγγιση διαφοροποιείται και μπορεί να απαιτήσει συνεργασία με οφθαλμίατρο, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι σημαντικά ή επιμένουν. (Rosacea.org – National Rosacea Society)
────────
Είναι το laser η λύση για τη ροδόχρου;
Μπορεί να αποτελέσει σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο — αλλά όχι για κάθε ασθενή και όχι για κάθε μορφή ροδόχρου.
Τα laser μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα όταν το βασικό πρόβλημα είναι οι ορατές ευρυαγγείες και η επίμονη ερυθρότητα.
Δεν αντικαθιστά όμως απαραίτητα τη φαρμακευτική αντιμετώπιση όταν υπάρχει ενεργή φλεγμονή.
Με άλλα λόγια:
Δεν αντιμετωπίζουμε μόνο το κόκκινο χρώμα. Αντιμετωπίζουμε τα χαρακτηριστικά της νόσου που προκαλούν την εικόνα του δέρματος.
Η επιλογή της κατάλληλης τεχνολογίας, οι παράμετροι της θεραπείας και ο χρόνος πραγματοποίησής της πρέπει να εξατομικεύονται. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας επισημαίνει ότι laser και light treatments μπορούν να είναι αποτελεσματικά, αλλά η εφαρμογή τους απαιτεί κατάλληλη ιατρική εμπειρία. (American Academy of Dermatology)
────────
Ποια είναι η σωστή καθημερινή φροντίδα για το δέρμα με ροδόχρου;
Η θεραπεία δεν τελειώνει στο ιατρείο.
Η καθημερινή φροντίδα αποτελεί σημαντικό μέρος της συνολικής αντιμετώπισης.
Συνήθως προτιμώνται:
• ήπιος καθαρισμός,
• κατάλληλη ενυδάτωση,
• καθημερινή φωτοπροστασία,
• προϊόντα που δεν ερεθίζουν το δέρμα,
• αποφυγή υπερβολικού peeling και επιθετικών θεραπειών όταν το δέρμα είναι ερεθισμένο.
Το δέρμα με ροδόχρου μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο. Επομένως, η λογική «όσο περισσότερα προϊόντα, τόσο καλύτερα» δεν είναι απαραίτητα σωστή.
Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας θεωρεί την ήπια περιποίηση, την ενυδάτωση και την αντηλιακή προστασία βασικά στοιχεία κάθε θεραπευτικού πλάνου για ροδόχρου. (American Academy of Dermatology)
────────
Μπορεί η ροδόχρους να εξαφανιστεί εντελώς;
Η ροδόχρους έχει χρόνια πορεία και χαρακτηρίζεται συχνά από υφέσεις και εξάρσεις.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να ζει μόνιμα με έντονη ερυθρότητα, φλεγμονή ή δυσφορία.
Με τη σωστή διάγνωση, την κατάλληλη θεραπεία και τη συνεπή φροντίδα του δέρματος, τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν σημαντικά. (American Academy of Dermatology)
Ο στόχος δεν είναι απλώς να «σβήσει» η κοκκινίλα για λίγες ημέρες.
Στόχος είναι ο μακροχρόνιος έλεγχος της νόσου.
────────
Πότε πρέπει να επισκεφθώ δερματολόγο;
Αξίζει να ζητήσετε δερματολογική αξιολόγηση όταν:
• το πρόσωπο κοκκινίζει συχνά χωρίς προφανή λόγο,
• η ερυθρότητα αρχίζει να γίνεται μόνιμη,
• εμφανίζονται αγγεία στα μάγουλα ή στη μύτη,
• υπάρχουν βλατίδες ή φλύκταινες που επιμένουν,
• το δέρμα καίει ή τσούζει,
• τα καλλυντικά προκαλούν συστηματικά ερεθισμό,
• ή συνυπάρχουν ερυθρότητα, ξηρότητα, κάψιμο ή ερεθισμός στα μάτια.
Ιδιαίτερα όταν η εικόνα επιμένει ή επιδεινώνεται, η δερματολογική εκτίμηση μπορεί να βοηθήσει να διαπιστωθεί αν πρόκειται πράγματι για ροδόχρου και ποια χαρακτηριστικά της χρειάζονται αντιμετώπιση.
Διαβάστε επίσης: 3 συχνές δερματικές λοιμώξεις και πώς αντιμετωπίζονται;